Over het algemeen houden mensen niet van chaos. Als er te veel chaos in je leven bestaat – dingen zijn onvoorspelbaar en je hebt geen controle over wat er te gebeuren staat – maakt dat je onrustig en gefrustreerd. Hier is geen lol aan te beleven. Hetzelfde geldt voor muziek; luisteraars houden niet van chaos. Ze willen graag weten waar ze aan toe zijn en wat ze kunnen verwachten, anders worden ze onrustig.

Een zin of een sectie die regelmatig terugkomt in een liedje zal een gevoel van structuur en regelmaat geven aan je luisteraars. Het geeft ze iets waar ze zich aan vast kunnen houden, een anker. Als een liedje weinig tot geen herhaling bevat en maar een beetje van links naar rechts lijkt te zweven, zal je publiek onrustig worden. Ze voelen aan dat het liedje samenhang en een doel mist; chaos ligt op de loer.

Herhaling zorgt ervoor dat er een herkenbaar patroon ontstaat voor je luisteraars.

Te veel herhaling daarentegen kan verveling als gevolg hebben. Vergelijk het met behang, te veel herhaalde patronen maken het saai en voorspelbaar, het verdwijnt daardoor naar de achtergrond. Je wilt niet dat dat met jouw liedje gebeurt! Je wilt dat je luisteraars geïnteresseerd blijven, terwijl je ze toch enigszins een gevoel van structuur geeft.

Het patroon waar luisteraars van houden

Dus, wat moet een songwriter doen? Het lijkt erop dat je gevangen zit tussen de noodzaak om structuur aan te brengen en de wens om iets nieuws en interessants te creëren. Het is aan jou om de sweet spot te vinden. Dat ene punt waar er voldoende herhaling is waardoor luisteraars het gevoel krijgen dat ze een anker hebben om aan vast te klampen en voldoende variatie om hen geïnteresseerd te houden. Songwriters hebben eindeloos geëxperimenteerd met verschillende patronen en combinaties, de vorm die echter het meest succesvol is gebleken is de couplet-couplet-brug-coupletvorm; ‘doe het, doe het nog een keer, doe iets anders en kom terug’.

Patroon toepassen in structuren van liedjes

De couplet-couplet-brug-coupletvorm is de meest voor de hand liggende vorm van een patroon. In de zin van melodiestructuur ziet het er zo uit:

Couplet 1 Melodie 1 Doe het
Couplet 2 Melodie 1 Doe het nog een keer
Brug Melodie 2 Doe iets anders
Couplet 3 Melodie 1 Kom terug

 

De andere twee veelgebruikte liedjesvormen kun je op dezelfde manier benaderen. Bijvoorbeeld als je de couplet-refreinvorm (of de couplet-pre-refrein-refreinvorm) als één sectie benadert, heb je dezelfde ‘doe het, doe het nog een keer, doe iets anders en kom terug’-structuur. Waarbij de brug de ‘doe iets anders’ is. Dit ziet er dan zo uit:

Couplet 1/Refrein 1 Melodie 1 Doe het
Couplet 2/Refrein 2 Melodie 1 Doe het nog een keer
Brug Melodie 2 Doe iets anders
(Couplet 3)/Refrein 3 Melodie 1 Kom terug

 

Zoals je ziet staat couplet 3 tussen haakjes. Als je eenmaal het eerste deel van het patroon bepaald hebt (doe het, doe het nog keer, doe iets anders) kun je daarna terugvallen op elk gewenste, herhaalde sectie: couplet, pre-refrein of refrein. Als je het patroon eenmaal bepaald hebt zullen je luisteraars weten dat je liedje structuur heeft en je dus gaan vertrouwen. Je kunt vervolgens een beetje gaan spelen met de secties.

De allerbeste manier om dit patroon eigen te maken is het luisteren naar hits. Je zult het overal, keer op keer horen, in alle hits, in alle genres. Een aantal voorbeelden:

R&B/Soul: “Irreplaceable” – Beyoncé

Pop: “Breakaway” – Kelly Clarkson

Country: “You’re Gonna Miss This” – Trace Adkins

Rock: “Vertigo” – U2


Start nu!

  1. Luister naar een van de hits genoemd in deze #tip. Na het eerste couplet en refrein druk je op pauze. Wat zou je ervan vinden als het liedje nu overging naar een compleet nieuwe melodie en tekstsectie? Speel vervolgens het tweede couplet en refrein af en pauzeer de muziek weer. Wat als het liedje nu niet naar de brug zou overgaan? Gebruik je eigen verwachtingen en reacties als leidraad.
  1. Kies zelf een aantal hits uit en probeer het patroon, behandeld in deze #tip (doe het, doe het nog een keer, doe iets anders en kom terug’), te ontdekken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here