Sinds de tijd van de troubadours proberen songwriters al uit te vinden wat werkt en wat niet. Bijvoorbeeld, als je in de middeleeuwen werd uitgenodigd om in het koninklijk paleis te komen optreden, wilde je absoluut een goede indruk maken. Men kwam er al snel achter dat vrouwen van liefdesliedjes houden en mannen de voorkeur hebben voor oorlogsverhalen. Dus wat deed men, een verhaal schrijven over een oorlogsheld die verliefd wordt. En het werkte! Men zong een flink aantal coupletten en ontdekte dat als je zinnen herhaalde het publiek deze begon te onthouden. Wanneer de troubadour vervolgens in de dagen daarna door de stad wandelde, werd hem gevraagd het lied opnieuw te spelen; een hit was geboren!

De folksong-vorm

Die herhaalde zinnen uit de liedjes van de troubadours noemen we tegenwoordig het refrein, dit bleek een uiterst belangrijke stap in de richting van hedendaagse hits. Door een refrein te gebruiken houd je als het ware rekening met je luisteraars. Je geeft ze iets wat herkenbaar is en waar ze zich aan vast kunnen houden. Daarnaast benadrukt het de kern van de songtekst.

De basis die troubadours legden voor de structuur van liedjes, verschillende coupletten met zinnen die herhaald worden, bleef honderden jaren ongewijzigd. Zo effectief was deze structuur. En alles wat we nu doen als we liedjes schrijven vindt hier zijn oorsprong. Ook al wordt de originele structuur nu zelden tot nooit meer gebruikt, willen we er toch even de aandacht op vestigen. De structuur is als volgt:

couplet – couplet – couplet – couplet – couplet – couplet – couplet – etc. etc.

Sommige of alle van de coupletten bevatten een refreinzin; een zin, die als ie eenmaal ontstaan is, ongewijzigd blijft gedurende het hele liedje. Een goed voorbeeld hiervan is te vinden in “Scarborough Fair”. In de zestiger jaren hebben Simon en Garfunkel een versie van dit liedje vertolkt waardoor het populair werd. De refreinzin in dit liedje – “Parsley, Sage, Rosemary and Thyme” – komt in ieder couplet als 2e zin voor.

Are you going to Scarborough Fair

Parsley, sage, rosemary and thyme

Remember me to one who lives there

She once was a true love of mine

Er zijn slechts een klein aantal voorbeelden van de pure folksongstructuur in moderne liedjes: Donovan’s “Catch The Wind” uit 1965 en de megahit van Bobbie Gentry “Ode to Billie Joe” uit 1967. Beide liedjes zijn inmiddels zelf al 50 jaar oud. Hiermee rijst eigenlijk gelijk de vraag of er nog wel ruimte is voor echte folksongstructuur in de moderne hitlijsten.

https://www.youtube.com/watch?v=w8uwc1cyhOg

De geüpdatete, hitsong-versie van folksongs

Veel van de hedendaagse hits vertrouwen op opzwepende refrein-melodieën en structuur tussen de verschillende secties van het liedje om zo luisteraars te ‘vangen’.

De structuur van folksongs, met de herhaalde coupletten, krijgt de benodigde aandachttrekkende structuur simpelweg niet voor elkaar. Of toch wel? Luister eens naar “Iris” van de Goo Goo Dolls uit 1998. In deze hit -want een hit was het- wordt de folksongstructuur gebruikt. Deze wordt echter zodanig aangepast dat het ook de fans van nu, die gek zijn op contrast, aanspreekt. Voor het derde couplet van “Iris” wordt de toonhoogte een octaaf aangepast, hierdoor ontstaat er een buitengewoon sterk contrast. De hogere melodie grijpt de aandacht en de aanpassing van volume maakt dat de emotionele boodschap kracht bijgezet wordt. Hoewel “Iris” geen exact voorbeeld is van een folksong, komt het er wel heel dicht in de buurt, en wellicht vind je in dit nummer inspiratie voor je eigen stijl.


Start nu!

Test de folksongvorm eens uit door een melodie van een folksong te gebruiken en daar een eigen tekst op te schrijven. Of vergroot de refreinzin uit door deze vaker te herhalen of op een of andere manier te verlengen. Je kunt bijvoorbeeld ook de coupletmelodie een octaaf verhogen en deze gebruiken als refrein. Zorg er altijd voor dat je een songtekst schrijft die de emotionele lading van je verhaal overbrengt en tegelijkertijd luisteraars aanspreekt.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here