Stel je voor dat je in een ruimte staat gevuld met mensen. Als je ineens begint te schreeuwen, zul je ongetwijfeld de aandacht krijgen van alle personen om je heen. Echter, als je blijft schreeuwen, wat gebeurt er dan? Mensen zullen verveeld raken en uiteindelijk misschien zelfs de ruimte verlaten, ze stoppen in ieder geval met luisteren. Het is heel logisch te denken dat schreeuwen een manier is om aandacht te trekken en dat klopt ook. Wanneer schreeuwen echter de norm wordt is het niet langer iets wat men interessant vindt.

Verandering valt op

We zijn voorgeprogrammeerd om veranderingen op te merken. Zodra er iets veranderd, hebben we de neiging om te willen weten wat er gebeurt. Wat was dat? Wat gebeurde er? Onze hersenen zijn nu eenmaal zo ‘ingesteld’. Net als de vecht-of-vluchtreactie. Duizenden jaren geleden was het heel handig om een stukje bruin van een beer te onderscheiden tegen een groene, natuurlijke omgeving. Dit kon zelfs levensreddend zijn. Tegenwoordig is het niet veel anders, een sirene of een auto voor je waarvan de remlichten oplichten maken dat we plotsklaps veel alerter zijn. Zodra je merkt dat het weer veilig is, verzwakt onze aandacht zodat we er geen energie meer aan hoeven te verspillen. Als je in een volle ruimte gaat schreeuwen, schrikken mensen op. Als blijkt dat er geen sprake is van gevaar, verslapt als vanzelf de aandacht.

Laten we ons het volgende afvragen. Als je eerst 30 seconden schreeuwt, dan 30 seconden fluistert en vervolgens weer gaat schreeuwen. Wat gebeurt er dan? Iedere verandering van volume zal de aandacht vragen. Het is namelijk de verandering die de aandacht trekt, niet het volume. De aandacht wordt getrokken door het contrast dat je creëert. Het contrast tussen hard en zacht, en zacht en hard. Hoe meer veranderingen er plaatsvinden, hoe meer aandacht je krijgt. Door deze manier van contrast in te bouwen in je liedje zul je effectiever de aandacht van je luisteraars trekker.

En er is nog iets wat contrast doet…

DIT is niet DAT!

Contrast ontstaat tussen die dingen die niet gelijk zijn aan elkaar wanneer je ze met elkaar verbindt. Elkaars tegenovergestelde: hard/zacht, hoog/laag, snel/langzaam, glad/ruw. Daarbij zijn er gradaties in contrast. Tussen blauw en groen bestaat er bijvoorbeeld contrast, maar niet zo veel als tussen zwart en wit. Omdat contrast gebaseerd is op verschillen (het ene is niet het andere), kan het gebruikt worden om organisatie en structuur aan te brengen. Een onderwerp waarin deze beide componenten heel welkom zijn is communicatie.

Ieder willekeurig tijdschrift dat je openslaat bevat advertenties. Als een advertentie effectief is en op een goede manier communiceert, zal deze veel contrast bevatten. De belangrijkste woorden zullen groot afgedrukt zijn, de secundaire informatie heeft een kleiner lettertype. Er staat waarschijnlijk ruimte tussen de afzonderlijke zinnen/tekst, om je ogen even een pauze te gunnen. Het grafische ontwerp zal brutaal aandoen, zodat je aandacht naar het volgende belangrijke stukje informatie gedirigeerd wordt. Een goede advertentie is een ultiem voorbeeld van hoe contrast is toegepast om organisatie en structuur aan te brengen.

Gebruik contrast om structuur aan te brengen in je liedje

Je kunt hetzelfde doen in je muziek: grijp de aandacht van de luisteraar met je hook, ‘neem’ ze mee naar het volgende belangrijke segment van je liedje en schrijf zo een samenhangende structuur, allemaal door middel van het gebruik van contrast.

Net als in het voorbeeld van 30 seconden schreeuwen en dan 30 seconden fluisteren. Als je met een luide stem en op een indringende toonhoogte zingt dan trek je zeker de aandacht van je luisteraars. Zeker als de songtekst emotioneel aansprekend is – het refrein.

Als je vervolgens een zachtere stem opzet en mooie belangrijke zinnen verwerkt in je songtekst, zullen mensen nog steeds blijven luisteren, omdat je iets anders doet. Je gebruikt contrast – het couplet. Wanneer je daarna terugkeert naar die luide, indringende stem van eerder, schud je je publiek opnieuw wakker en het is gelijk duidelijk dat dit niet langer het couplet is maar het refrein. Met andere woorden, er is een gestructureerd liedje ontstaan, de aandacht van de luisteraar is keer op keer gepakt en de luisteraar is betrokken gebleven gedurende het hele liedje. Puur en alleen door het gebruik van structuur.

Het voorbeeld van schreeuwen en fluisteren is redelijk primitief. In een liedje zullen er stukjes zitten die de overgang van luid naar zacht mooi begeleiden. Uiteraard zijn er meerdere manieren om contrast aan te brengen naast luid en zacht: toonhoogte, snelheid, lengte van zinnen.

Kan er in de productiefase nog iets gedaan worden aan de structuur van een liedje? Natuurlijk, er zijn zelfs hits die daar volledig op gebouwd zijn. Maar als je al structuur aanbrengt in het liedje voordat het gemixt wordt, werkt de mix alleen ondersteunend. De mix zal de structuur kracht bijzetten, in plaats van dat je daar volledig afhankelijk van bent.


Start nu!

Bovenstaand voorbeeld gaat uit van contrast door middel van volume, maar er zijn natuurlijk meer manieren om contrast aan te brengen: hoge noten tegenover lage noten, snel uitgesproken woorden, ten opzichte van lange gerekte zinnen. Kies 3 of 4 hits. Probeer te ontdekken wat maakt dat ze je aandacht trekken en vasthouden. Probeer de structuur en de verschillende secties te ontcijferen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here