Als je naar een dokter zou gaan die zijn stethoscoop op je knie legt om je hart te kunnen horen. Of naar een garage waar men denkt de motor in de kofferbak aan te treffen, zou het niet goed komen. Stomme voorbeelden? Best wel! Je verwacht namelijk dat iedereen de basisbeginselen van zijn of haar werk kent. Anders zou het in een hoop gevallen een zootje worden.

Hetzelfde geldt voor songwriters; ook zij dienen de structuur, essentiële delen van een liedje en hoe een liedje is opgebouwd te kennen.   

Couplet (verse): zelfde melodie, andere tekst

De tekst van een couplet verschaft de luisteraar informatie. De songtekst van coupletten wijken van elkaar af en vertellen de luisteraar over de omstandigheden (het verhaal) en de emotionele lading van een liedje. De akkoorden en melodie blijven – op hele kleine aanpassingen na – in ieder couplet hetzelfde. Door de melodie nagenoeg ongewijzigd te laten, garandeer je dat je luisteraar deze sectie iedere keer herkent. Zodoende wordt de structuur van het liedje duidelijk. “Mud On The Tires” van Brad Paisley is een heel goed voorbeeld van een liedje waarin de tekst verandert en de (sterke) melodie ongewijzigd blijft.

Refrein (chorus): zelfde melodie, zelfde tekst

Het refrein is het hoogtepunt van hedendaagse liedjes. In een liedje waarin couplet en refrein elkaar afwisselen, komt het refrein na ieder couplet en na de brug. De melodie van een refrein is altijd goed te onthouden; de tekst is als het ware een samenvatting van, en legt de nadruk op, de boodschap van het liedje. De tekst en de melodie van een refrein blijven altijd hetzelfde, iedere keer als het voorbij komt. Kleine aanpassingen mogen voorkomen, maar pas op; als luisteraars het refrein eenmaal gehoord hebben, dan kijken ze uit naar dat herkenbare refrein. Dit is belangrijk; het refrein werkt als een anker dat houvast geeft, tussen de andere onderdelen van het liedje. “How Far We’ve Come” van Matchbox Twenty heeft een ultiem voorbeeld van een ijzersterk, herhaald refrein.

Hook: memorabel, herkenbaar en melodieus

De hook is de meest memorabele zin van een liedje. In een hook komt heel vaak de titel van het liedje voor. Zo vaak zelfs dat het ook wel een titelzin heet. Het heet de hook omdat het ook echt als een haak werkt: een hook grijpt de aandacht en sleept luisteraars het liedje ‘in’. De hook is de zin die luisteraars bijblijft lang nadat het liedje is afgelopen. Een goede hook zal ervoor zorgen dat mensen het liedje opnieuw en opnieuw zullen willen horen. Een goede hook horen? Luister naar de opening van het refrein van “It’s Not Over” van Daughtry.

Refreinzin: een anker voor luisteraars

(niet te verwarren met het refrein)

Een refreinzin is een zin aan het begin of het einde van ieder couplet in een liedje dat de volgende opbouw heeft: couplet – couplet – brug – couplet. Liedjes met een refreinzin, hebben geen refrein. De refreinzin neemt de plaats van het refrein in en werkt als het anker voor je luisteraars. In “Better As A Memory” van Kenny Chesney is de refreinzin de laatste zin van ieder couplet, en het bevat de titel van het liedje.

Brug (bridge): sectie die ‘losbreekt’ van couplet, refrein en melodie

Een brug zit meestal ongeveer op 2/3e deel van een liedje, nadat de luisteraar meerdere coupletten en meerdere malen het refrein heeft gehoord. (De brug wordt ook wel de ‘middle eight’ genoemd, in deze reeks spreken we echter altijd van brug.) De brug zorgt voor variatie en ‘ontsnapping’ van de inmiddels bekende melodieën van couplet en refrein. De brug bevat meestal niet de titel van het liedje. Photograph van Nickelback bevat een prachtige brug.

Pre-refrein (pre-chorus): bouwt spanning op, tussen couplet en refrein, onderweg naar het refrein

Het pre-refrein komt voor aan het einde van een couplet, onderweg richting het refrein. Het voegt intensiteit aan het liedje toe en creëert een gevoel van verwachting/anticipatie, waardoor de emotionele ontlading groter is als het refrein daadwerkelijk start. Het eerste pre-refrein in het liedje ‘What hurts the most’ van Rachel Flatt start met de zin ‘I’m not afraid to cry…’; de moeite waard om eens te beluisteren.

Dit zijn de essentiële onderdelen van een liedje. Als deze onderdelen effectief worden ingezet, dan ontstaat er een emotionele ervaring voor de luisteraar. Dat is ook precies de reden waarom deze secties bestaan. Als deze elementen en de volgorde waarin ze gebruikt worden niet zouden werken, zouden ze niet gebruikt worden. Toch? Natuurlijk zul je liedjes kunnen vinden waarin deze ‘regels’ niet exact worden toegepast. En er bestaat uiteraard ruimte om een beetje te spelen en experimenteren. Niet elke hit heeft een pre-refrein en ook niet alle liedjes bevatten een brug. Desalniettemin zijn dit de basisblokken waarmee je een hit kunt maken. Deze blokken komen uitgebreid aan bod in de komende hoofdstukken van deze serie, dus houd ze goed in gedachte.


Start nu!

Kies een aantal hits die je leuk vindt. Beluister ze en probeer de verschillende secties te identificeren: couplet, refrein en de brug. Sommige liedjes bevatten instrumentele bruggen of een instrumenteel couplet in plaat van een brug. Pre-refreinen zijn lastiger te identificeren. Probeer 1 of 2 zinnetjes te vinden aan het einde van een couplet waarop blijkt dat er spanning wordt opgebouwd, op weg naar het refrein.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here